Enjeksiyon, ilaçların vücuda bir iğne aracılığıyla verilmesi işlemidir. Bu yöntem, genellikle hastanın hızlı bir şekilde tedavi edilmesi gerektiğinde, ilaçların sindirim sisteminden geçmeden doğrudan kan dolaşımına geçmesi gerektiğinde tercih edilir. Enjeksiyonlar, genellikle bir hemşire ya da doktor tarafından yapılır, ancak bazı durumlarda bireyler kendi kendine enjeksiyon yapabilir.
Enjeksiyon Türleri
-
İntravenöz (IV) Enjeksiyon
-
Nerede yapılır?: Doğrudan damar içine yapılır.
-
Kullanım Alanı: Sıvı tedavisi, bazı ilaçlar, acil durumlar.
-
Avantajı: Hızlı etki sağlar çünkü ilaç doğrudan kan dolaşımına girebilir.
-
-
İntramusküler (IM) Enjeksiyon
-
Nerede yapılır?: Kas içine yapılır. Yaygın bölgeler; uyluk kası (vastus lateralis), koltuk altındaki deltoid kası, kalça kasıdır.
-
Kullanım Alanı: Aşılar, bazı ağrı kesiciler ve hormon tedavileri.
-
Avantajı: Yavaşça emilir ve uzun süre etki edebilir.
-
-
Subkutan (SC) Enjeksiyon
-
Nerede yapılır?: Derinin hemen altına yapılır. Yaygın bölgeler; karın, üst kol, uyluk.
-
Kullanım Alanı: Diyabet tedavisi (insülin), bazı hormonlar.
-
Avantajı: Uygulaması kolay, hasta tarafından da yapılabilir.
-
-
İntradermal Enjeksiyon
-
Nerede yapılır?: Derinin üst katmanına yapılır.
-
Kullanım Alanı: Alerji testleri, bazı aşılar.
-
Avantajı: Cilt reaksiyonlarını değerlendirmek için kullanılır.
-
Enjeksiyon Uygulama Adımları
-
Hazırlık
-
Ellerinizi yıkayın: Hijyen çok önemlidir.
-
İlaç hazırlığı: İlaç şişesi ya da ampul açılır, gerekirse sıvı karıştırılır.
-
Şırıngayı doldurun: İlaç şırıngaya çekilir, hava kabarcıkları çıkarılır.
-
-
Uygulama Bölgesinin Hazırlığı
-
Temizleme: Uygulama yapılacak bölge (kol, uyluk vb.) antiseptik bir solüsyonla temizlenir.
-
Cilt germe: Yara yapmamak için cilt gerilir.
-
-
Enjeksiyonun Yapılması
-
İğne girme açısı:
-
IV: Doğrudan damar içine.
-
IM: Kas içine 90 derece açıyla.
-
SC: Derinin altına 45-90 derece açıyla.
-
ID: Derinin üst katmanına, 10-15 derece açıyla.
-
-
İğne yerleştirildikten sonra ilaç verilmesi.
-
-
Enjeksiyon Sonrası
-
Pamuk ve basınç: Enjeksiyon sonrası bölgeye hafifçe pamuk basılır.
-
Pansuman: Yara bandı ile bölge korunur.
-
Atıkların doğru şekilde atılması: İğne ve şırıngalar özel atık kutularına atılmalıdır.
-
Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
İğnenin doğru seçilmesi: İğne boyutu ve ilacın cinsi doğru seçilmeli. Yanlış boyutta iğne kullanmak komplikasyonlara neden olabilir.
-
Hijyen: Enjeksiyon yapılacak alanın temizlenmesi, kullanılan ekipmanın steril olması önemlidir.
-
Enjeksiyon bölgesi değiştirilmeli: Aynı bölgeye sürekli enjeksiyon yapılmamalıdır; aksi takdirde deri altında sertleşmeler ya da kanamalar oluşabilir.
-
İlaç ve dozaj: İlaç doğru dozda ve doğru şekilde uygulanmalıdır. Yanlış ilaç verilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.