Gebe izlem ve takibi, gebelik süresince anne ve bebeğin sağlığının düzenli olarak kontrol edilmesi ve olası risklerin önlenmesi amacıyla yapılan sağlık hizmetlerinin bütünüdür. Hem anne adayının sağlığı hem de fetüsün gelişimi açısından çok önemlidir.
Gebe İzlem ve Takibinin Amacı
-
Annenin sağlık durumunu değerlendirmek
-
Bebeğin gelişimini takip etmek
-
Gebelikle ilişkili komplikasyonları erken tespit etmek (örneğin preeklampsi, gestasyonel diyabet)
-
Anne adayını doğum, emzirme ve lohusalık konusunda bilgilendirmek
Gebelik Takvimine Göre İzlem Sıklığı (Sağlık Bakanlığı önerileri)
| Gebelik Haftası | İzlem Sayısı | Açıklama |
|---|---|---|
| 0–14 hafta | 1. İzlem | İlk başvuru ve gebelik teyidi |
| 15–24 hafta | 2. ve 3. İzlemler | Detaylı fizik muayene, kan testleri, ultrason |
| 25–32 hafta | 4. ve 5. İzlemler | Kan şekeri, tansiyon, fetal gelişim kontrolü |
| 33–36 hafta | 6. ve 7. İzlemler | NST (Non-Stres Test), doğuma hazırlık |
| 37–41 hafta | Haftalık kontroller | Doğum belirtileri, rahim açıklığı, fetal pozisyon |
Yapılan Temel Taramalar ve Testler
-
İlk muayene: Kan grubu, tam kan sayımı, idrar tahlili, TORCH testi, tiroit hormonları
-
İkili, üçlü veya dörtlü testler: Down sendromu ve diğer kromozomal hastalıkların riski için
-
Detaylı ultrason (22. hafta civarı): Yapısal anomalilerin değerlendirilmesi
-
OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi): 24–28. haftalar arasında gestasyonel diyabet için
-
NST: 36. haftadan itibaren bebeğin kalp atışları ve rahim kasılmalarını ölçmek için
İzlemde Yer Alan Hizmetler
-
Kan basıncı ve kilo takibi
-
Rahim yüksekliği ölçümü
-
Fetal kalp atımı dinlenmesi
-
Aşı uygulamaları (örneğin tetanoz aşısı)
-
Demir ve folik asit takviyesi
-
Eğitim ve danışmanlık (beslenme, egzersiz, doğuma hazırlık, emzirme)
Evde Gebe Takibi
Bazı sağlık kuruluşları, özellikle gebeliği riskli olanlar için evde gebe izlem hizmeti sunar. Bu hizmet kapsamında:
-
Hemşire/ebe kontrol ziyaretleri
-
Tansiyon, kilo, fetal kalp sesi takibi
-
Bilgilendirme ve psikososyal destek sağlanır